Haber: FikirAvcisi
Tarih: 26.05.2012

Yazı Boyutunu Değiştir :

Banker Kastelli Kimdir?

banker-kastelli
Facebook (1)

‘Bankerler Krizi’ne sebep olan kişi olarak tarihe geçen Kastelli, yaşamına 3 iflas sığdırdı. Milli gelirin 65 milyar dolar olduğu 1982 Türkiye’sinde halktan 2.2 milyar $ toplayan Kastelli, sermaye piyasasının kurulmasının en önemli nedeni…

Türkiye’nin ’’ olarak tanıdığı Cevher Özden, 03 Haziran 2008 de Kadıköy’deki binasında tek kurşunla hayatına son noktayı koydu. Ofisine gelip ’Yalnız kalmak istediğini’ söyleyen Özden, Smith Wesson ruhsatlı tabancasıyla ağzına sıktığı kurşunla can verdi. Ardında kapalı zarf içinde 4 mektup bırakan Özden, 2007 Temmuz ayında, oğlunun mezarı başında da silahla havaya 11 el ateş etmiş, ’İntihar edecekti’ iddialarını, “Öyle olsa, birini bile isabet ettirmez miydim?” diye yanıtlamıştı.

Banker Kastelli dolandırıcı değildir. Batışı dolayısıyla dolandırıcı olmuştur. Batarken onu ltcm olayındaki gibi kimse tutmadığı için de halkın parasını külliyen kaptırmıştır.

Kurduğu sistem basittir, bugün gel paranı bana ver, ben bu paranı bilimum menkul değerlere yatırayım. Yarın gel sana para vereyim o menkul değerin kazandıracağından daha fazla. Nasıl bunu yapabilmiştir? Çünkü fazlasıyla büyük bir leveraged pozisyon almıştır. Yani yarın gelip parasını ve faizini alan adama o gün gelen adamın yatırdığı paradan da vermiştir. Yani sistemin işlemesi hep daha fazla sayıda insanın gelip para yatırmasından ibarettir.

Bu tip sistemlerin ortak özelliği de stabil olmamalarıdır. Çökmeleri tesadüf değil almost surely (hemen hemen kesin) olarak adlandırılır. Neden mi? Diyelim ki bir güvensizlik ortamı oldu, herhangi bir sebepten. Birisi parasını vade süresi dolmadan çekmek istedi. Kastelli pozisyonunu çözmek kaldırac’ını indirmek zorunda kaldı adamın parasını geri ödeyebilmek için. Bunun sonucunda fiyatlar oynadı, elindekilerin değeri azaldı. rasyonel beklentiler devreye girdi, halk yatırımının güvenliğinden kuşkulandı. paralarını geri istemeye başladılar. Kastelli daha da çok pozisyon çözmek zorunda kaldı. bu böyle devam etti ve çöküşü getirdi.

Banker Kastelli’nin hayatı

Trabzon sevdalısı üç genç adam 1949 yılında Trabzon’dan bir vapura biner ve İstanbul’a doğru yola çıkar. Bu gençlerden biri Yeşilçam’ın efsanelerinden biri olacak Öztürk Serengil, diğeri ünlü ressam Cemal Akyıldız, sonuncusu Türkiye tarihine Banker Kastelli olarak geçecek Cevher Özden’dir. “Banker Kastelli” lakabını ise Trabzon’un Sürmene İlçesi Kastel köyünden olduğu için alır.

Banker Katelli Cüneyt Arkın reklamı

Nam-ı diğer Banker Kastelli, 1961-1982 arasındaki Türk finans sistemine damga vuran isimdi. Öyle ki 1982′de batmadan önce o ve diğer bankerlerin Türk halkından topladığı para 3.2 milyar dolardı. Bunun yüzde 70-75′inin Banker Kastelli’ye ait olduğu düşünülürse 2.2 milyar dolar toplamıştı işadamı, banka ve sade vatandaştan.

1982′de milli gelir 65 milyar dolar olduğundan hareketle Kastelli’nin milli gelirin yüzde 3.3′ü kadar bir parayı halktan topladığı söylenebilir. Bugün 659 milyar dolarlık Türkiye ekonomisinde bu para yaklaşık 22 milyar dolara denk geliyor.

İş dünyasına banker olarak 1961′de girdi. İlk işi tasarruf bonolarıydı. O dönemde memurlara maaşlarının bir kısmı bono olarak veriliyordu. Ancak vatandaşlara bono değil para lazımdı. Bonoların hamiline yazılı olması Kastelli’ye yaradı. Memurdan bonoları değerinin altına paraya çeviriyordu. Ancak devlet bu parayı vermeyince Kastelli de battı.

Tekrar ayağa kalkışı ise 1980 öncesine denk geliyor. O dönemde bankalar yüzde 2-3 sabit faizlerle para topluyordu. Ancak kaynak yetmeyince mevduat sertifikaları çıkardılar. Fakat alıcı yoktu. Kastelli’ye ikinci fırsat böylece doğmuş oldu. 100 liralık sertifikayı 75′e alan Kastelli halka “100 lira getirin ben size yüzde 5-6 vereceğim” diyordu.

PONZİ’Yİ UYGULADI
Böylece Ponzi finansman modeli denilen sistem işletiliyordu. Ponzi’de sisteme her gelen yeni kişi bir öncekini finanse ediyordu. Zincir böylece uzayıp gidiyordu. Kastelli’de bu zincirin halkaları 250 bin kişiye ulaşmıştı. Sertifikaların satışı durdurulunca Kastelli ikinci kez iflas etti. Binlerce insan Kastelli’nin büroları önünde kuyruklar oluşturdu. O ünlü Bankerler Krizi’ne neden olan adam olarak Türk iktisat tarihine geçen Kastelli, aynı zamanda Türkiye’de finansal sistemin yeniden düzenlenmesine yol açtı. “Bankerler krizi” ile birlikte Türkiye’de Sermaye Piyasası Kanunu çıkartıldı ve Sermaye Piyasası Kurulu kuruldu ve İstanbul Borsası açıldı. 1982′deki batış sonrası tasfiye kurulu oluşturuldu ve 150 bin kişi tasfiyeye başvurdu. Tasfiye masası alacaklılara parasını tamamen ödedi. İnşaat işleri ise iyi gitmedi. 2007′de borçları nedeniyle bunalımdaydı. Oğlunun mezarı başında intihar girişiminde bulundu, olmadı. Bunalımı, son olarak dün İstanbul Kadıköy’deki kendisine ait işhanında son buldu.

‘Son zamanlarda durumu iyi değildi’

KASTELLİ’NİN tasfiyesini yürüten masanın müdürü Sezai Onaral, Kastelli’nin birkaç ay önce telefon ettiğini söyledi. Kendisine, hacizli malı nasıl paraya çevirebileceğini sorduğunu ancak bunun mümkün olmadığını söylediğini belirten Onaral Bana ‘Bir daha batmayacağım’ dedi. Tasfiyede çok boğuştuk, ama iyi bir adamdı” dedi.

1961′de bonoyla başladı

1961′de tasarruf bonolarıyla başladığı iş hayatında mevduat sertifikalarının verildiği 1980 öncesi dönem onun Türkiye’nin en bilinen kişisi yaptı. Kastelli hep masasıyla hatırlandı.

‘Ayağı kaydı’ bomba patladı

Ancak 1982′de sertifika satışı durdurulunca Kastelli iflas etti. 22 Haziran 1982′de Kastelli’nin yurtdışına kaçtığı haberi bomba etkisi yaptı. Kastelli yıllar sonra o günleri ‘Ayağım kaydı’ diye anlattı.

Tasfiyede kimsenin parası kalmadı

Haziran 1982′de tasfiye başladığında 150 bin kişi tasfiyeye başvurmuştu. Tasfiye masasının başındaki Sezai Onaral, 4-5 yıl içinde tasfiyenin sona erdirildiğini söyledi. Onaral, Kastelli’nin “Kimsenin bende parası kalmadı” sözlerini de doğruladı.

İnşaat işi dikiş tutmadı

Tasfiyenin ardından 1985′te tekrar inşaatçı olarak ortaya çıktı Kastelli. Bayramoğlu, Tercüman Sitesi’ni yaptı, ancak bir kez daha battı. 1994′te emlak borsası işine girdi, ancak tutmadı. Son olarak eşine ait Maslak’taki evi satmak istedi ancak üvey oğlu hileli satış diyerek dava açtı.

Bir önceki yazımız olan Her sosyal güvenlik yazarına itibar etmeyin başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Gelen Aramalar: banker kastelli kimdir,banker kastelli reklamı,banker kastelli,maria kastelli kimdir,kastelli ayağından kim vurdu,bayramoğlu kastel,banker kastellinin hayatı,banker kasteli kimdir,banker kastelli reklam,banker kastelli logosu

Yorumunuzu bizimle paylaştığınız için teşekkürler.


Ekonomi Hattı Ekonomi ve İş Dünyası